Obserwacja wielorybów - bezkrwawe safari na Azorach. Whale watching - porady.

Gdy mowa o oglądaniu wielorybów w Europie, większość z nas myśli o Islandii. Tymczasem na Azorach można spotkać płetwala błękitnego, zwykle od marca do maja (według operatora rejsów, azoreswhalewatch.com). Te portugalskie wyspy są dla miłośników whale watchingu ciekawą alternatywą dla Islandii: cieplejszą.

Whale watching na Azorach - kiedy jechać?

Przy planowaniu wyjazdu najpierw zerknijcie w kalendarz migracji wielorybów. Większość z nich co roku pokonuje tysiące kilometrów w poszukiwaniu pokarmu i miejsc rozrodu. Wyspy oceaniczne pełnią dla wielorybów rolę „stacji paliw”: otaczające je wody są bogate w pokarm, więc zwierzęta mogą tu odpocząć i uzupełnić siły przed dalszą drogą.

Płetwal błękitny, największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło na Ziemi, to prawdziwy skarb dla obserwatorów. U brzegów Azorów widuje się go zwykle w marcu, kwietniu i maju (według operatora rejsów, azoreswhalewatch.com). Ta sama strona operatora wymienia obok niego także płetwala zwyczajnego i sejwala, ale bez podawania ich sezonu.

Wniosek jest prosty: od marca do maja to najlepszy czas dla miłośników wielorybów. Czy zatem poza tym okresem rejs nie ma sensu?

Jakie zwierzęta zobaczymy na rejsie?

Ma, i to sporo. Większość delfinów, w tym delfin zwyczajny, delfin butlonosy i delfin Risso, przez cały rok mieszka w wodach Azorów. Dostarczają równie wielu emocji. Delfiny to z natury ciekawskie, towarzyskie stworzenia i zwykle to właśnie one jako pierwsze pokazują się podczas poszukiwań wielorybów. Płyną całymi grupami wzdłuż burty, czasem wyskakują nad wodę, jakby ścigały się ze statkiem. To świetna okazja na pamiątkowe zdjęcie.

Rejs to nie tylko płetwale błękitne. Dobra agencja potrafi ciekawie opowiedzieć o akwenie, po którym pływacie, i podpłynąć do mniejszych, a równie interesujących mieszkańców oceanu, choćby żółwi morskich.

Warto też pamiętać, że żadna agencja nie zagwarantuje spotkania z wielorybem. Mimo zaawansowanej techniki, o której piszę niżej, te ssaki bywają nieuchwytne. Jeśli jednak żadnego nie zobaczycie, sam rejs, widok wyspy od strony oceanu, szum fal, nawoływania załogi i krzyk mew powinny wynagrodzić początkowe rozczarowanie.

Jak się wypatruje wieloryby?

Poszukiwania zaczynają się na długo przed tym, nim turyści wejdą na pokład. Od dziesięcioleci prowadzi się je głównie z lądu: na strategicznych punktach widokowych pomocnicy wielorybników przez silne lornetki i lunety obserwują powierzchnię oceanu. Dawniej charakterystyczna fontanna pary wodnej była sygnałem dla grupy harpunników. Dziś na szczęście polowania na wieloryby są tu zakazane, a łodzie i pasażerowie uzbrojeni są wyłącznie w długie obiektywy.

W przeszłości sygnały ze wzgórz do kapitana przekazywano za pomocą flag i znaków, a dziś wystarcza łączność z lądem. Kapitan dostaje ogólny kierunek, wyprowadza statek z portu i płynie we wskazaną stronę. Od tej chwili słychać ożywioną wymianę zdań między nim, odbierającym współrzędne z lądu, a załogą na górnym pokładzie, która czujnie przeszukuje morze przez lornetki. Zgrany, doświadczony zespół potrafi z ogólnych namiarów, śladów na wodzie i wyczucia wybrać właściwe miejsce na spotkanie z wielorybem.

Trochę pomagają w tym… delfiny. Ich obecność bywa pierwszym znakiem, że w pobliżu są wieloryby.

Wybór agencji i ubiór na rejs

Wybór agencji nie jest obojętny, bo chodzi przede wszystkim o bezpieczeństwo i spokój wielorybów. Agencje licytują się dziś w obietnicach i gwarancjach zobaczenia wieloryba. Chcąc zapewnić klientom niezapomniane wrażenia, podpływają do zwierząt zbyt blisko, co jest szczególnie nieodpowiedzialne w okresie wychowywania młodych.

Zwróćcie uwagę, jakim statkiem lub łodzią będziecie płynąć. Pontony są szybsze, ale mniej wygodne i bardziej płoszą zwierzęta. Łodzie i statki płyną wolniej, za to są bezpieczniejsze dla wielorybów, a przy deszczu, częstym w azorskim klimacie, można schronić się w kabinie. Moim zdaniem z pokładu obserwuje się też wygodniej niż z pontonu. Po prostu widać więcej.

Dobry operator dokładnie opowie, jakie zwierzęta widzicie i kto jeszcze mieszka w okolicznych wodach. Nie jest tylko sternikiem, ale Waszym przewodnikiem. Liczy się także czas rejsu: whale watching na Azorach trwa zwykle około 3 godzin.

A ile to kosztuje? Wedle cennika Moby Dick Tours na sezon 2026 osoby od 13 lat płacą 60 EUR, a dzieci w wieku 6-12 lat 30 EUR (stan na październik 2026; ceny u innych operatorów i w innych terminach sprawdźcie na ich stronach). Moim zdaniem w 2018 roku to właśnie Moby Dick Tours na Sao Miguel był najlepszym wyborem - są niesamowici i dosłownie żyją morzem (i nie, nie zapłacili mi za reklamę). Według operatora rejs katamaranem z Ponta Delgada trwa zwykle około trzech godzin.

Co zabrać na obserwację wielorybów? Pamiętajcie przede wszystkim o:

• • czapkę, najlepiej nieprzewiewną (koniecznie sprawdźcie ofertę polskiej firmy KWARK)
  • krem z filtrem (proponuję bloker SPF30)
  • wiatrówka/softshell dla ochrony przed silnym wiatrem

• • szalik/komin - na statku jest naprawdę chłodno nawet w letni dzień!
  • prowiant: woda i kanapki, przez 3 godziny na pewno zdążycie zgłodnieć
  • herbata w termosie jest dobrym pomysłem
  • lornetkę, bardzo przydaje się przy obserwacji wielorybów które często są znacznie oddalone od statku. Moim zdaniem najlepsze lornetki dla amatorów w rozsądnej cenie produkuje Delta.

• aparat fotograficzny (jaki? polecam mój wpis aparat fotograficzny dla podróżnika)

Azory - więcej relacji i informacji

Po więcej informacji o Azorach zapraszam do wpisu Azory informacje praktyczne. Piszę w nim, co poza wielorybami warto zobaczyć, jak działa transport publiczny i jakich cen się spodziewać. Po rejsie możecie się też zregenerować w gorących źródłach na Sao Miguel, a na lądzie ruszyć na szlaki i punkty widokowe albo sprawdzić, co jeszcze warto zobaczyć na Azorach. Azory to w końcu nie tylko oglądanie wielorybów!