Atrakcje Zabrze

Wprowadzenie do Zabrza

Zabrze, miasto położone w sercu Górnego Śląska, słynie z dziedzictwa górniczego - dawne kopalnie udostępnione do zwiedzania należą dziś do jego największych atrakcji. W tym artykule odkryjemy najciekawsze miejsca, które warto odwiedzić.

Historia Zabrza

Zabrze ma średniowieczną metrykę: jako Sadbre wymienia je spisana w latach 1295-1305 Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego. Miejscowość rozwinęła się dzięki górnictwu węgla i hutnictwu, ale prawa miejskie otrzymała dopiero 1 października 1922 roku. Wiele zabytków przypomina dziś o tej przemysłowej przeszłości.

Rozwój przemysłu

W XIX wieku Zabrze stało się ważnym ośrodkiem przemysłowym Górnego Śląska. Państwowa kopalnia Królowa Luiza powstała tu w 1791 roku, a w 1855 roku hrabia Guido Henckel von Donnersmarck założył kopalnię Guido. Kopalnie i huty przyciągały tysiące pracowników, co napędzało rozwój miasta.

Dziedzictwo kulturowe

Przemysłowy charakter Zabrza wpłynął na jego dziedzictwo kulturowe. Wiele obiektów przemysłowych zachowano i udostępniono zwiedzającym, a zespół zabytkowych kopalń węgla kamiennego w Zabrzu jest od 2020 roku pomnikiem historii.

Najważniejsze atrakcje Zabrza

Oto lista najważniejszych atrakcji, które warto zobaczyć podczas wizyty w Zabrzu.

Kopalnia Guido

Kopalnia Guido to jedno z najważniejszych miejsc w Zabrzu. Dawna kopalnia węgla kamiennego należy dziś do Muzeum Górnictwa Węglowego, a trasy zwiedzania prowadzą na poziomy 170 i 320 metrów oraz na podpoziom 355 metrów. To niesamowite doświadczenie, które pozwala poczuć atmosferę pracy górników.

Historia kopalni

Kopalnię założył hrabia Guido Henckel von Donnersmarck, który otrzymał nadanie górnicze 2 października 1855 roku. W 1887 roku sprzedał ją państwu pruskiemu i kopalnia stała się częścią kopalni Królowa Luiza. Dziś wchodzi w skład Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.

Zwiedzanie kopalni

Pod ziemię zjedziesz górniczą szolą, czyli windą. Po drodze zobaczysz elektryczną maszynę wyciągową z 1927 roku, podziemne stajnie i kaplicę św. Barbary, a na poziomie 320 metrów działa Strefa K8 - cztery komory przeznaczone na wydarzenia kulturalne i rozrywkowe. To idealne miejsce dla rodzin i miłośników historii.

Sztolnia Królowa Luiza

Sztolnia Królowa Luiza, dawniej Skansen Górniczy Królowa Luiza, to kolejna atrakcja związana z przemysłowym dziedzictwem Zabrza. Kompleks, podobnie jak Kopalnia Guido, należy do Muzeum Górnictwa Węglowego i łączy dawną kopalnię Królowa Luiza z Główną Kluczową Sztolnią Dziedziczną.

Podziemne trasy turystyczne

Pod ziemią udostępniono niemal 5 kilometrów dawnych wyrobisk, a od 2018 roku częścią trasy jest najdłuższy w Polsce podziemny spływ łodziami. To fascynująca podróż w głąb ziemi, która pozwala zrozumieć, jak wyglądała praca górników.

Maszyna parowa i szyb Carnall

Na powierzchni zobaczysz m.in. budynek maszyny wyciągowej z działającą maszyną parową, zabytkową łaźnię łańcuszkową i szyb Carnall z wieżą, na której szczycie urządzono platformę widokową. To prawdziwa gratka dla miłośników techniki.

Park Miejski

Park Miejski, potocznie nazywany Parkiem Dubiela, a po II wojnie światowej noszący imię Poległych Bohaterów, to zabytkowy park w centrum Zabrza. Zaprojektował go berliński architekt krajobrazu Gustav Allinger, a budowę rozpoczęto w 1924 roku. To dobre miejsce na spacer, piknik czy relaks na świeżym powietrzu.

Miejski Ogród Botaniczny

Osobnym zielonym miejscem jest Miejski Ogród Botaniczny przy ul. Piłsudskiego 60, otwarty dla publiczności w 1938 roku. Na 6,36 hektara łączy część botaniczną w geometrycznym stylu francuskim z częścią parkową w stylu angielskim.

Kultura i rozrywka w Zabrzu

Zabrze to nie tylko zabytki i parki, ale także bogata oferta kulturalna i rozrywkowa.

Teatr Nowy

Teatr Nowy działa od 1959 roku w zabytkowym budynku dawnego kasyna Huty Donnersmarcka z 1901 roku. Przygotował ponad 370 premier, a repertuar obejmuje zarówno bajki i spektakle lekturowe, jak i komedie, przedstawienia muzyczne oraz klasykę.

Repertuar

Teatr ma też scenę kameralną, której w 2022 roku nadano imię Stanisława Bieniasza. Aktualny repertuar sprawdzisz na stronie teatru.

Festiwal „Rzeczywistość przedstawiona”

Od 2000 roku Teatr Nowy organizuje Ogólnopolski Festiwal Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona”. Poza spektaklami konkursowymi festiwal proponuje m.in. warsztaty dramaturgiczne i spotkania z twórcami.

Dom Muzyki i Tańca

Dom Muzyki i Tańca to hala widowiskowa wzniesiona w latach 1954-1959, zaprojektowana przez Zygmunta Majerskiego i Juliana Duchowicza. Z 2008 miejscami siedzącymi należy do największych sal widowiskowych w Polsce.

Koncerty

Od 1992 roku odbywają się tu koncerty „Serce za serce” Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi, w których występowali m.in. Plácido Domingo i José Carreras. Program koncertów i widowisk sprawdzisz na stronie DMiT.

Gastronomia w Zabrzu

Zabrze to również miejsce, gdzie można spróbować wyśmienitej kuchni śląskiej oraz innych smaków.

Restauracje śląskie

W Zabrzu znajdziesz restauracje, które serwują tradycyjne dania śląskie. Warto spróbować takich specjałów jak rolada, kluski śląskie czy modra kapusta.

Szyb Maciej

Zabytkowy zespół szybu Maciej w dzielnicy Maciejów to dawne zabudowania kopalni Concordia z pierwszej połowy XX wieku. Obok zwiedzania z przewodnikiem, m.in. maszynowni z maszyną wyciągową firmy Siemens-Schuckertwerke, działają tu restauracja i bistro.

Zakupy w Zabrzu

Zabrze oferuje również wiele możliwości zakupowych, od dużych centrów handlowych po małe, lokalne sklepy.

Centrum Handlowe Platan

Centrum Handlowe Platan stoi w centrum miasta, około 250 metrów od urzędu miasta, w miejscu, gdzie do XIX wieku stał dwór zwany zamkiem w Zabrzu. Znajdziesz tu m.in. hipermarket Auchan, sklepy RTV Euro AGD i Rossmann oraz kino Planet Cinema. Godziny otwarcia sprawdź przed wizytą.

Podsumowanie

Zabrze warto odwiedzić przede wszystkim dla dziedzictwa górniczego: Kopalni Guido, Sztolni Królowa Luiza i szybu Maciej. Do tego dochodzą zabytkowy Park Miejski, ogród botaniczny, Teatr Nowy i Dom Muzyki i Tańca. Planując wizytę, zarezerwuj czas na zejście pod ziemię i spacer po parku, a na koniec spróbuj kuchni śląskiej.