Atrakcje Olsztyn - przewodnik po Najciekawszych Miejscach

Fot. Marek Mróz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Olsztyn, stolica Warmii i Mazur, to miasto pełne historii, kultury i przyrody. Znajduje się tu wiele atrakcji, które przyciągają turystów z całej Polski i zagranicy. W tym artykule odkryjemy najciekawsze miejsca, które warto odwiedzić w Olsztynie.
Zamek Kapituły Warmińskiej
Jednym z najważniejszych zabytków Olsztyna jest Zamek Kapituły Warmińskiej. Gotycką warownię wzniosła w połowie XIV wieku kapituła warmińska, a w latach 1516-1521 mieszkał w niej Mikołaj Kopernik jako administrator dóbr kapituły. Od 1945 roku w zamku działa muzeum, dziś pod nazwą Muzeum Warmii i Mazur, a w 2023 roku zamek został uznany za pomnik historii.
Historia Zamku
Budowę murowanego zamku rozpoczęto około 1345 roku, a od 1346 lub 1347 roku prowadziła ją kapituła warmińska. Gdy w 1353 roku kapituła nadała Olsztynowi prawa miejskie, warownia była już najpewniej w zasadniczej części gotowa. Kopernik zarządzał stąd dobrami kapituły, przygotował obronę miasta przed Krzyżakami w 1521 roku i napisał tu rozprawę o monecie. Na ścianie krużganka zachowała się tablica astronomiczna z 1517 roku, prawdopodobnie wykonana przez niego samego - służyła do śledzenia wiosennych i jesiennych zrównań dnia z nocą.
Wystawy i Ekspozycje
Na zamku działa stała wystawa kopernikowska - w dawnym mieszkaniu administratora i na krużganku z tablicą astronomiczną. Muzeum Warmii i Mazur pokazuje tu też m.in. ekspozycję archeologiczną, galerię malarstwa i sztukę zdobniczą. Zwróć uwagę na kryształowe sklepienia w dawnym refektarzu i komnacie administratora oraz gwiaździste sklepienie kaplicy z około 1520 roku.
Stare Miasto
Stare Miasto w Olsztynie to miejsce, gdzie można poczuć atmosferę dawnych czasów. Znajduje się tu wiele zabytkowych budynków, wąskich uliczek i urokliwych kawiarenek. Spacerując po Starym Mieście, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych miejsc.
Ratusz
Stary Ratusz na Rynku to najstarsza siedziba władz miejskich Olsztyna. Pierwotnie późnogotycki, spłonął w 1620 roku i cztery lata później został odbudowany w zupełnie nowej formie, a po pożarze w 1945 roku zrekonstruowano go w latach 1946-1949. Władze miasta przeniosły się w 1915 roku do Nowego Ratusza, a w starym budynku działa dziś biblioteka. Na jego zewnętrznych ścianach zobaczysz zegary słoneczne.
Konkatedra św. Jakuba
Bazylika konkatedralna św. Jakuba to gotycka świątynia, której budowę rozpoczęto w drugiej połowie XIV wieku. Późnogotyckie sklepienia założono przed 1562 rokiem, a górne kondygnacje wieży ukończono w 1596 roku. Wnętrze ucierpiało w 1807 roku, gdy Francuzi zamknęli w kościele rosyjskich jeńców, ale zachowały się m.in. późnogotycki tryptyk, renesansowy tryptyk św. Krzyża i barokowe rzeźby apostołów. W latach 1898-1900 organistą był tu Feliks Nowowiejski, kompozytor „Roty”.
Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne
Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne to miejsce, które z pewnością zainteresuje miłośników astronomii. Planetarium przy al. Piłsudskiego otwarto 19 lutego 1973 roku, w 500. rocznicę urodzin Kopernika, a obserwatorium działa od 1979 roku w dawnej wieży ciśnień na wzgórzu św. Andrzeja.
Seanse w Planetarium
Kopuła planetarium przy al. Piłsudskiego ma 15 metrów średnicy, a widownia 160 miejsc; w 2012 roku dawny projektor Zeissa zastąpił cyfrowy system projekcyjny. Obecnie strona planetarium zapowiada seanse w Mobilnym Planetarium „Stacja Kosmos”, czyli nadmuchiwanej kopule na 20 widzów w Galerii Handlowej Aura (al. Piłsudskiego 16), więc przed wizytą sprawdź, gdzie odbywa się wybrany seans.
Obserwacje Astronomiczne
Obserwatorium mieści się w wieży ciśnień z 1897 roku, na najwyższym wzniesieniu dawnego Olsztyna. Przy bezchmurnym niebie prowadzi pokazy nieba przez teleskopy, m.in. przez teleskop Meade, dobry do obserwacji Księżyca, planet i mgławic. Z tarasu obejrzysz też panoramę miasta.
Park Centralny
Park Centralny to około 13 hektarów zieleni w stylu angielskim, ciągnących się wzdłuż Łyny w centrum miasta. Są tu alejki spacerowe, cztery mostki na rzece, przystań kajakowa i eliptyczna fontanna z półkulami symbolizującymi układ słoneczny - to nawiązanie do olsztyńskiego okresu Kopernika.
Ścieżki Spacerowe i Rowerowe
Przez park prowadzą ścieżki spacerowe i trasy rowerowe, więc łatwo połączyć spacer z krótką przejażdżką wzdłuż Łyny.
Plac zabaw i altany
W parku jest dziecięcy plac zabaw, zadaszone altany i mały plac amfiteatralny z zadaszeniem, dlatego to dobre miejsce na rodzinny odpoczynek.
Jezioro Ukiel
Jezioro Ukiel, potocznie Krzywe, to największe jezioro Olsztyna - ma 412 hektarów powierzchni i do 43 metrów głębokości. Leży w północno-zachodniej części miasta, między osiedlami Dajtki, Gutkowo i Likusy. Przy ul. Kapitańskiej działa plaża miejska, a kąpielisko jest też na Słonecznej Polanie.
Sporty Wodne
Nad jeziorem działają przystanie żeglarskie, w tym przystań Olsztyńskiego Klubu Sportów Wodnych, oraz przystanie kajakowe. Ofertę wypożyczalni sprzętu sprawdź przed przyjazdem.
Ścieżki Spacerowe i Rowerowe
Wokół jeziora działa całoroczne Centrum Rekreacyjno-Sportowe „Ukiel”, a wysokie, miejscami zalesione brzegi zachęcają do spaceru i wycieczki rowerowej. Od 2021 roku nad jezioro dojedziesz też pociągiem, do przystanku Olsztyn Jezioro Ukiel.
Muzeum Przyrody
Muzeum Przyrody to oddział Muzeum Warmii i Mazur, utworzony w 2000 roku na bazie działu przyrody działającego od 1951 roku. Mieści się w secesyjnym pałacyku z końca XIX wieku przy ul. Metalowej.
Wystawy Stałe
Zbiory muzeum liczą około 18 900 eksponatów: okazów zoologicznych, botanicznych i geologicznych, a także dawnych map Prus. Zwiedzający mogą obejrzeć stałą wystawę „Zwierzęta Warmii i Mazur”.
Zajęcia edukacyjne
Muzeum prowadzi działalność edukacyjną i popularyzatorską. O zajęcia dla dzieci i grup szkolnych zapytaj bezpośrednio w muzeum.
Amfiteatr im. Czesława Niemena
Amfiteatr im. Czesława Niemena stoi tuż przy zamku, w sąsiedztwie Starego Miasta. Ma zadaszoną scenę i 1250 miejsc siedzących, a latem jest główną sceną Olsztyńskiego Lata Artystycznego.
Koncerty i Wydarzenia
W amfiteatrze odbywają się koncerty, występy artystyczne i imprezy rozrywkowe. Obiektem zarządza Miejski Ośrodek Kultury - na jego stronie sprawdzisz program.
Letnie Kino Plenerowe
W amfiteatrze organizowane są również pokazy filmowe, więc latem warto sprawdzić, czy trafisz na seans pod gołym niebem w sąsiedztwie zamku.
Podsumowanie
Olsztyn to miasto pełne atrakcji, które oferuje wiele możliwości spędzenia wolnego czasu. Od zabytków, przez przyrodę, po wydarzenia kulturalne - każdy znajdzie tu coś dla siebie. Niezależnie od tego, czy jesteś turystą, czy mieszkańcem, warto odkrywać uroki tego pięknego miasta.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o atrakcjach Olsztyna, odwiedź oficjalną stronę miasta Olsztyn.