Rysy od Słowackiej Strony - szlak, dojazd i parking

Dlaczego warto wybrać Rysy od słowackiej strony?

Rysy (2499 m n.p.m. po stronie polskiej i 2501 m n.p.m. po stronie słowackiej) stanowią jeden z najbardziej pożądanych celów wędrówek w Tatrach. Podczas gdy wejście od strony polskiej (z Palenicy Białczańskiej przez Morskie Oko i Czarny Staw pod Rysami) słynie z dużej ekspozycji, stromizny i długich odcinków ubezpieczonych łańcuchami, droga od strony słowackiej oferuje zupełnie inne doświadczenie. Jest łagodniejsza, lepiej nasłoneczniona i pozbawiona tak skrajnych trudności technicznych.

Południowe zbocza Rysów są znacznie mniej urwiste. Szlak poprowadzony od schroniska nad Popradzkim Stawem (Popradské pleso) uchodzi za klasyczną, wysokogórską trasę o umiarkowanym stopniu trudności. Trudniejsze fragmenty ubezpieczone są łańcuchami oraz metalowymi podestami (tzw. stupkami), jednak ich pokonanie nie nastręcza większych problemów osobom bez silnego lęku przestrzennego. Dodatkowym atutem jest obecność najwyżej położonego schroniska w Tatrach - Chaty pod Rysami (Chata pod Rysmi, 2250 m n.p.m.), która stanowi doskonałe miejsce na odpoczynek i regenerację sił przed atakiem szczytowym.

Chociaż szlak ten jest technicznie łatwiejszy niż wariant polski, wciąż wymaga dobrej kondycji fizycznej. Różnica wzniesień od punktu startowego wynosi ponad 1100 metrów, co dla nieprzyzwyczajonego organizmu stanowi spore wyzwanie wydolnościowe. Dodatkowym atutem słowackiej trasy są rozległe panoramy Tatr Wysokich, które otwierają się powyżej granicy lasu.

Dojazd do punktu startowego: Štrbské Pleso i Popradské Pleso

Planując wyprawę na Rysy od słowackiej strony, należy najpierw dotrzeć do jednego z dwóch głównych punktów startowych: miejscowości Štrbské Pleso (Szczyrbskie Jezioro) lub przystanku kolejki TEŽ Popradské pleso. Wybór zależy od preferowanego środka transportu oraz planowanej logistyki.

Kierowcy jadący z Zakopanego przekraczają granicę na Łysej Polanie albo w Jurgowie (Podspády). Obie trasy prowadzą na Drogę Wolności (Cesta Slobody, drogi I/66 i II/537), która okrąża Tatry Wysokie od Łysej Polany przez Ždiar, Tatrzańską Kotlinę, Tatrzańską Łomnicę i Stary Smokowiec do Szczyrbskiego Jeziora. Dojazd z Zakopanego zajmuje zazwyczaj około 1 godz. 15 minut do 1 godz. 30 minut, w zależności od natężenia ruchu na granicach i lokalnych drogach.

Osoby wybierające transport publiczny mają do dyspozycji bardzo sprawny system Tatrzańskich Kolei Elektrycznych (słow. Tatranská elektrická železnica - TEŽ). Popularne „električky” kursują z Popradu przez Stary Smokowiec do Štrbskiego Plesa. Do Popradu z Zakopanego można dojechać autobusem, ale połączenia bywają sezonowe, więc rozkład sprawdź przed wyjazdem. Przystanek kolejowy „Popradské pleso” znajduje się tuż przy wejściu na niebieski szlak prowadzący asfaltową drogą do Popradzkiego Stawu, co czyni go znakomitą bazą wypadową.

Parkingi i opłaty - gdzie zostawić samochód?

Kluczowym elementem planowania jest kwestia parkowania. Latem, w szczycie sezonu turystycznego (lipiec-sierpień) oraz podczas ciepłych weekendów września, miejsca postojowe zapełniają się błyskawicznie. Zaleca się przybycie na miejsce najpóźniej do godziny 6:00 lub 7:00 rano.

W rejonie rozpoczęcia szlaków turyści mają do wyboru dwa główne obszary parkingowe:

• Parkingi w Štrbskim Plesie: Znajdują się tu parkingi w pobliżu stacji kolejowej oraz samego jeziora. Parkingi są płatne, a aktualne stawki sprawdź na miejscu lub u operatora przed wyjazdem. Stąd na szlak rusza się czerwonym szlakiem (Magistralą Tatrzańską).
• Parking przy stacji kolejowej Popradské pleso: To mniejszy parking zlokalizowany bezpośrednio przy drodze nr 537, skąd zaczyna się asfaltowa droga do schroniska nad Popradzkim Stawem. Parking jest płatny (aktualne stawki sprawdź na miejscu). Jest to miejsce bardzo popularne, więc w sezonie wolne miejsca szybko się kończą.

Nie zostawiaj samochodu na poboczach Drogi Wolności ani dróg dojazdowych poza wyznaczonymi miejscami - grozi to mandatem, a auto blokujące ruch może zostać odholowane.

Szczegółowy opis szlaku na Rysy ze Słowacji

Etap 1: Štrbské Pleso / Popradské pleso do Popradzkiego Stawu

Wędrówkę można rozpocząć na dwa sposoby. Pierwsza opcja to start ze Štrbskiego Plesa czerwonym szlakiem (Tatrzańska Magistrala). Trasa ta łagodnie wznosi się i opada, prowadząc głównie przez las i kosodrzewinę, oferując piękne widoki na Dolinę Mięguszowiecką. Czas przejścia do Popradzkiego Stawu (1494 m n.p.m.) wynosi około 1 godz. 15 min.

Druga opcja to start z przystanku kolejki TEŽ Popradské pleso niebieskim szlakiem. Droga ta w całości pokryta jest asfaltem, co ułatwia marsz, lecz może być nużące dla stóp. Podejście zajmuje około 1 godziny. Oba warianty łączą się przy malowniczym Popradzkim Stawie, gdzie stoją schronisko Chata pri Popradskom plese oraz Majláthova chata. To idealne miejsce na krótką przerwę, uzupełnienie płynów i zjedzenie posiłku przed właściwym podejściem.

Etap 2: Dolina Mięguszowiecka i Żabia Dolina do Chaty pod Rysami

Od Popradzkiego Stawu należy kierować się niebieskim szlakiem w głąb Doliny Mięguszowieckiej. Ścieżka prowadzi wzdłuż potoku Mięguszowieckiego, stopniowo zyskując wysokość. Po około 30 minutach dochodzi się do rozdroża nad Żabim Potokiem (Rázcestie nad Žabím potokom). Tutaj należy skręcić w prawo na szlak czerwony, którym do Chaty pod Rysami idzie się około 1 godz. 45 min.

Od tego miejsca ścieżka staje się węższa i bardziej stroma. Zakosami pnie się w górę przez piętro kosodrzewiny, wprowadzając w krajobraz czysto skalny. Po drodze mija się kotlinę z Żabimi Stawami Mięguszowieckimi (Žabie plesá). Powyżej stawów zaczyna się najbardziej wymagający technicznie fragment szlaku - ubezpieczona metalowymi platformami (stupkami), barierkami oraz łańcuchami skalna ścianka. Przy suchych skałach przejście nie stwarza trudności, jednak podczas deszczu lub oblodzenia należy zachować szczególną ostrożność. Po pokonaniu tego sektora ścieżka łagodnieje i wkrótce doprowadza do widocznego z daleka schroniska Chata pod Rysami.

Etap 3: Z Chaty pod Rysami przez przełęcz Waga na wierzchołek

Ostatni etap to około 45 minut do godziny marszu ze schroniska. Najpierw szlak prowadzi zakosami na szeroką przełęcz Waga (sedlo Váha, 2336 m n.p.m.), skąd roztacza się wspaniały widok na Dolinę Ciężką i Galerię Gankową. Z przełęczy trasa kieruje się na północny zachód, wprost na kopułę szczytową Rysów.

Podejście odbywa się po dużych głazach i płytach skalnych. Końcówka bywa krucha, dlatego należy uważać, aby nie strącać kamieni na idących poniżej turystów. Po kilkudziesięciu minutach staje się na wierzchołku Rysów. Szczyt słowacki (2501 m n.p.m.) jest nieco wyższy od granicznego wierzchołka polskiego (2499 m n.p.m.), na który można swobodnie przejść bez dodatkowych zabezpieczeń technicznych.

Chata pod Rysmi - kultowe schronisko i słowaccy nosiciele

Chata pod Rysmi (2250 m n.p.m.) to najwyżej położone schronisko w Tatrach, posiadające niezwykły mikroklimat i bogatą historię. Zostało otwarte w 1933 roku i wielokrotnie niszczyły je lawiny śnieżne, najdotkliwiej w 2000 roku. W latach 2010-2013 schronisko przebudowano tak, by wytrzymywało napór kolejnych lawin.

Schronisko słynie z tego, że cały towar - od jedzenia, przez piwo, aż po butle z gazem - jest wnoszony na plecach przez legendarnych słowackich tragarzy, czyli nosiczy (słow. nosiči). Przemierzają oni trasę z Doliny Mięguszowieckiej z ładunkami ważącymi zwykle od 60 do 90 kilogramów, wyjątkowo ponad 100. Każdy turysta może spróbować swoich sił i wspomóc schronisko, wnosząc przygotowany ładunek. W nagrodę w schronisku otrzyma herbatę z sokiem.

Atrakcją samą w sobie jest również słynna toaleta zawieszona nad przepaścią, z której roztacza się zapierający dech w piersiach widok na doliny. Należy mieć na uwadze, że schronisko działa wyłącznie w sezonie letnim, gdy szlak jest otwarty (według obecnych przepisów TANAP od 1 czerwca do 31 października). Poza tym okresem czerwony szlak od rozdroża nad Żabim Potokiem na Rysy jest zamknięty.

Zasady bezpieczeństwa, ubezpieczenie i ograniczenia sezonowe

Wyprawa w Tatry Słowackie wiąże się z koniecznością przestrzegania specyficznych reguł, które różnią się od przepisów obowiązujących w polskim Tatrzańskim Parku Narodowym (TPN). Ignorowanie tych zasad może skutkować nie tylko wysokimi karami finansowymi, ale przede wszystkim realnym niebezpieczeństwem.

Do najważniejszych kwestii należą:

• Ubezpieczenie górskie i numer ratunkowy: Ubezpieczenie nie jest na Słowacji prawnie obowiązkowe, ale od 1 lipca 2006 roku pełnoletni turysta musi sam pokryć koszty akcji ratowniczej lub poszukiwawczej Horskiej záchrannej služby (HZS). Ubezpieczenie zdrowotne, w tym karta EKUZ, pokrywa tylko leczenie, a nie samą akcję w górach. Przed wyjazdem wykup ubezpieczenie obejmujące ratownictwo górskie i poszukiwania. W razie wypadku dzwoń do HZS pod numer 18 300 albo na numer alarmowy 112.
• Zimowe zamknięcie szlaków: W Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP) obowiązuje sezonowe zamknięcie szlaków wysokogórskich od 1 listopada do 31 maja. Obejmuje ono czerwony szlak od rozdroża nad Żabim Potokiem przez Chatę pod Rysami na Rysy, a także letni odcinek Magistrali od rozdroża Trigan nad Popradzki Staw (ze Szczyrbskiego Jeziora prowadzi wtedy szlak zielony). W tym okresie legalne wejście na Rysy od strony słowackiej jest niemożliwe. Przed wyjściem sprawdź komunikaty TANAP i HZS.
• Gwałtowne zmiany pogody: Latem największym zagrożeniem są popołudniowe burze z piorunami. Odsłonięta kopuła szczytowa Rysów jest wyjątkowo narażona na uderzenia piorunów. Z tego względu wycieczkę najlepiej rozpocząć o świcie, aby zejść z partii szczytowych przed godzinami południowymi.

Praktyczne wskazówki dla wędrujących: Co spakować i czego unikać?

Odpowiednie wyposażenie to klucz do udanej wyprawy na Rysy od strony słowackiej. Choć trasa jest łatwiejsza technicznie, nadal poruszamy się w terenie typowo wysokogórskim, gdzie warunki potrafią zmienić się w kilkanaście minut.

W plecaku każdego turysty powinny znaleźć się solidne buty trekkingowe z twardą podeszwą o dobrej przyczepności. Odzież powinna być dostosowana do metody „na cebulkę” - nawet w ciepły, lipcowy dzień temperatura na szczycie może spaść w okolice zera stopni, a wiatr potęguje uczucie chłodu. Membranowa kurtka przeciwdeszczowa i przeciwwiatrowa, czapka oraz lekkie rękawiczki to absolutny fundament wyposażenia.

Ze względu na brak punktów czerpania wody pitnej powyżej Popradzkiego Stawu (poza schroniskiem Chata pod Rysmi), należy zabrać minimum 2-2,5 litra płynów na osobę. Warto mieć ze sobą także zapas gotówki w euro. W wysokogórskim schronisku płatność kartą nie zawsze musi być możliwa. Doświadczeni turyści unikają również forsowania tempa na początkowym etapie asfaltowym do Popradzkiego Stawu - zaoszczędzone tam siły będą kluczowe na wymagających podejściach Doliny Mięguszowieckiej.